नेपालमा यसवर्षको मनसुनले देशभर गम्भीर प्रभाव पारेको छ। नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालयका अनुसार मनसुनी विपद्‌बाट हालसम्म ४९ जनाको ज्यान गएको छ भने ४० जना अझै बेपत्ता छन्। साथै, ३४ जना घाइते भएका छन्। यो विपत्तिले मुलुकका विभिन्न क्षेत्रहरूलाई प्रभावित गरेको छ, विशेष गरी पहाडी क्षेत्रमा बाढी, पहिरो, र डुबानका घटना बढी भएका छन्।

काठमाडौँ उपत्यकामा मात्रै हालसम्म ३२ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरिएको छ भने १२ जना अझै बेपत्ता छन्। उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा भारी वर्षा र यसबाट उत्पन्न प्राकृतिक प्रकोपले जनजीवन अस्तव्यस्त बनाएको छ। धेरै स्थानमा घर, विद्यालय, र अन्य संरचना बगाएको छ, र मानिसहरू अस्थायी शिविरमा बस्न बाध्य भएका छन्।

नेपाल प्रहरीका सहप्रवक्ता, प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक विश्व अधिकारीले मुलुकभर ४४ स्थानमा मुख्य राजमार्ग अवरुद्ध भएको जानकारी दिएका छन्। अवरुद्ध राजमार्गका कारण प्रभावित क्षेत्रमा उद्दार र राहत वितरणमा समेत कठिनाइ भएको छ। यसका साथै, स्थानीय निकाय, नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल, र स्वयंसेवकहरूले लगातार उद्दार कार्यमा खटिएका छन्।

नेपालमा बाढी र पहिरोको जोखिम उच्च हुन्छ। भूगोलका कारणले गर्दा विशेष गरी पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा ठूलो मात्रामा बाढी र पहिरोको जोखिम रहन्छ। यस वर्षको मनसुनमा पनि सोही खतरा देखिएको छ। जलवायु परिवर्तन र अव्यवस्थित शहरीकरणका कारण बाढी र पहिरोको समस्या झनै गम्भीर हुँदै गएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार संरचना निर्माणका क्रममा प्राकृतिक जलमार्गलाई परिवर्तन गर्दा र वनविनाशले पनि विपत्तिलाई अझै बल दिएको छ। उपत्यकाका नदीहरूमा अत्यधिक मात्रा पानीको बहावले गर्दा मानिसहरूको बसोबास र सम्पत्ति नष्ट भएको छ।

नेपाल सरकार र स्थानीय निकायहरूले मनसुनी विपद्मा परेका मानिसहरूको उद्दार र राहत कार्यलाई तीव्र बनाएका छन्। विभिन्न जिल्लामा उद्दार टोलीहरू परिचालित भएका छन् र हेलिकप्टरमार्फत पनि उद्दार गरिरहेको छ। जोखिममा परेका जनताका लागि अस्थायी शिविरहरू र राहत सामग्रीको व्यवस्थापन भइरहेको छ।

यसबाहेक, सरकार र स्थानीय प्रशासनले जनतालाई सतर्क रहन, सुरक्षित स्थानमा बस्न र विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरणसँग सहकार्य गर्न आग्रह गरेको छ।

यस्तो संकटपूर्ण अवस्थामा दीर्घकालीन समाधानको खोजी गर्नुपर्ने आवश्यकता महसुस भएको छ। प्राकृतिक प्रकोपहरू रोकथामका लागि नीतिगत सुधार, बाढी नियन्त्रण परियोजनाको कार्यान्वयन, र जनचेतना अभिवृद्धि गर्नु अत्यन्त महत्वपूर्ण छ।